Czym jest RO e-Transport
RO e-Transport to system, za pomocą którego Rumunia monitoruje drogowy przewóz towarów. Zanim rozpocznie się przewóz objęty systemem, operację zgłasza się elektronicznie do ANAF: kto wysyła, kto odbiera, jakie towary, w jakiej ilości i o jakiej wartości, jakim pojazdem, jaką trasą, z jakimi miejscami załadunku i rozładunku. System zwraca kod UIT — unikalny identyfikator danego transportu — który musi towarzyszyć towarom i być okazany na żądanie podczas kontroli drogowej.
Logika jest taka sama jak w przypadku SAF-T i e-Factura. Rumunia zamyka lukę między tym, co deklaruje się dla celów podatkowych, a tym, co fizycznie się dzieje, i robi to, wymagając danych przed zdarzeniem, a nie po nim. Dla firmy zagranicznej oznacza to jeszcze jedną rzecz do załatwienia, zanim towar ruszy, i twardą blokadę, jeśli nie zostanie załatwiona: nierozładowana ciężarówka na granicy to nie problem papierkowy, tylko niezrealizowana dostawa.
Kto zna polski system SENT, rozpozna mechanizm zgłoszenia przed przewozem. Zakres i zasady RO e-Transport wynikają jednak z przepisów rumuńskich — zgłoszenie w SENT nie zastępuje kodu UIT dla odcinka rumuńskiego.
Które przewozy wymagają kodu UIT
Istnieją dwa odrębne zakresy, a ich mylenie jest typowym źródłem kłopotów.
| Rodzaj przewozu | Objęty systemem | Warunki |
|---|---|---|
| Krajowy przewóz towarów wysokiego ryzyka fiskalnego | Tak | Pojazd o masie co najmniej 2,5 tony, przesyłka powyżej 500 kg lub powyżej 10 000 RON wartości |
| Krajowy przewóz innych towarów | Nie | — |
| Wewnątrzwspólnotowy przywóz do Rumunii | Tak | Dowolne towary, niezależnie od kategorii |
| Wewnątrzwspólnotowa wysyłka z Rumunii | Tak | Dowolne towary, niezależnie od kategorii |
| Tranzyt przez Rumunię | Tak | Dowolne towary, niezależnie od kategorii |
| Import i eksport transportem drogowym | Tak | Dowolne towary, niezależnie od kategorii |
Warto to powtórzyć: w transporcie międzynarodowym filtr towarów wysokiego ryzyka fiskalnego nie ma zastosowania. Jeżeli towary przekraczają rumuńską granicę drogą lądową, przewóz podlega zgłoszeniu bez względu na to, co zawiera. Przewozy krajowe są natomiast objęte tylko wtedy, gdy towary znajdują się na liście ryzyka i spełnione są progi wielkości.
Dla polskiej firmy, która wysyła ciężarówki z Polski do klientów lub do magazynu w Rumunii, oznacza to, że każdy taki przewóz wymaga kodu UIT, niezależnie od asortymentu.
Towary wysokiego ryzyka fiskalnego określa zarządzenie ANAF, według kodów nomenklatury celnej. Kategorie obejmowały dotąd warzywa i owoce, napoje alkoholowe, produkty mineralne, odzież i obuwie oraz materiały budowlane. Ponieważ lista jest zmieniana zarządzeniem, właściwą metodą jest sprawdzenie kodów taryfowych z faktury z wersją obowiązującą w dniu przewozu, a nie poleganie na nazwie kategorii.
- 01Przed wyjazdemPrzewóz zgłasza się najwcześniej 3 dni kalendarzowe przed jego rozpoczęciem (art. 11 OUG nr 41/2022).
- 02UITWydanie koduKod jest ważny 5 dni kalendarzowych, a przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym towarów (WNT) — 15 dni.
- 03W trakcie przewozuKod towarzyszy towarom i okazuje się go przy kontroli, razem z dokumentem przewozowym.
- 04Brak koduGrzywna 10 000–50 000 RON dla osób fizycznych i 20 000–100 000 RON dla osób prawnych oraz stopniowa konfiskata wartości niezgłoszonych towarów.
Od 1 stycznia 2026 r. sankcje stosuje się w pełnym zakresie. Konfiskata wynika z OUG nr 129/2024: pierwsze naruszenie w okresie 12 miesięcy oznacza tylko grzywnę, kolejne — 15%, 50% i 100% wartości towarów.
Kod UIT: terminy, które nie zostawiają zapasu
Zgłoszenie można złożyć najwcześniej trzy dni kalendarzowe przed rozpoczęciem transportu. Kod UIT jest ważny pięć dni kalendarzowych od zgłoszonej daty rozpoczęcia w transporcie krajowym oraz piętnaście dni kalendarzowych przy nabyciach i dostawach wewnątrzwspólnotowych, imporcie i eksporcie (art. 11 ust. (2) OUG 41/2022). W tym okresie kod musi być dostępny przez całą trasę.
Wynikają z tego trzy konsekwencje praktyczne. Kod uzyskany zbyt wcześnie wygasa; przesyłka opóźniona o kilka dni wymaga nowego zgłoszenia. Kod uzyskany po załadunku lub po wyjeździe nie usuwa naruszenia — wymóg polega na tym, że kod istnieje, zanim pojazd ruszy. A zgłoszone dane muszą odpowiadać rzeczywistości: zmiana pojazdu, istotnie inna ilość lub inne miejsce rozładunku wymagają aktualizacji zgłoszenia, a nie przemilczenia.
Jeżeli transport obejmuje kilka przesyłek, zgłasza się każdą z nich. Jeżeli pojazd zmienia się w trakcie trasy, dane transportowe aktualizuje się w ramach tego samego kodu UIT.
Kto zgłasza
Obowiązek wynika z interesu handlowego w operacji, a nie z fizycznego władania towarami:
- nadawca — przy dostawach krajowych i wysyłkach z Rumunii;
- odbiorca lub beneficjent — przy przywozie do Rumunii;
- importer lub eksporter — przy operacjach celnych;
- prowadzący magazyn — przy przemieszczeniach zapasów między lokalizacjami tego samego podatnika.
Przewoźnik zazwyczaj nie jest stroną zgłaszającą, ale ma dwa obowiązki istotne w praktyce: podanie i aktualizację danych pojazdu oraz posiadanie kodu UIT w trakcie przewozu. Zagraniczny przewoźnik pracujący dla rumuńskiego nadawcy jest więc narażony na kontrolę, choć sam nie dokonał zgłoszenia — dlatego kod powinien trafić do kierowcy, a nie leżeć w skrzynce e-mail w centrali.
Kary
Przewóz towarów objętych systemem bez ważnego kodu UIT albo z danymi niezgodnymi z faktyczną przesyłką jest wykroczeniem. Zgodnie z art. 13^1 OUG 41/2022, zmienionym przez OUG 129/2024, grzywna wynosi 10 000 – 50 000 RON dla osób fizycznych i 20 000 – 100 000 RON dla osób prawnych, a konfiskata jest stopniowana w okresie dwunastu miesięcy poprzedzających naruszenie:
| Naruszenie w ciągu 12 miesięcy | Sankcja |
|---|---|
| Pierwsze | Tylko grzywna |
| Drugie | Grzywna i konfiskata 15% wartości niezgłoszonych towarów |
| Trzecie | Grzywna i konfiskata 50% tej wartości |
| Czwarte i kolejne | Grzywna i konfiskata pełnej wartości niezgłoszonych towarów |
Konfiskatę liczy się od wartości przesyłki, a nie jako stałą kwotę, i to odróżnia wagę tego obowiązku od pominiętej deklaracji: proces, który nie generuje kodów niezawodnie, daje powtarzające się naruszenia, a czwarte kosztuje towar. Zawieszenie niektórych sankcji obowiązywało do 31 grudnia 2025 r.; od 1 stycznia 2026 r. system stosuje się w pełni.
Wygasły kod, kod zgłoszony dla innego pojazdu albo ilości niezgodne z ładunkiem są traktowane jako naruszenia, a nie jako drobne pomyłki.
Jak obsługujemy e-Transport i gdzie jest miejsce na UITdesk
Zbudowaliśmy do tego własny generator, UITdesk, bo standardowa droga — ręczne wypełnianie formularza zgłoszenia w SPV dla każdego przewozu — nie wytrzymuje zderzenia z rzeczywistymi wolumenami logistycznymi. UITdesk pobiera dane, które już Państwo mają, z dokumentu wydania, faktury lub eksportu magazynowego, tworzy zgłoszenie bez przepisywania i zwraca kod UIT gotowy do wysłania kierowcy.
Trzy sposoby współpracy, zależnie od Państwa organizacji:
- Zgłaszamy za Państwa. Przesyłają Państwo dane przewozu; składamy zgłoszenie i zwracamy kod UIT, zwykle w ciągu kilku minut w godzinach pracy. Dla przepływów okazjonalnych lub sezonowych.
- Korzystają Państwo z narzędzia, my nadzorujemy. Państwa dział logistyki pracuje bezpośrednio w UITdesk, z naszym certyfikatem cyfrowym w tle. Państwo decydują o czasie, co ma znaczenie, gdy harmonogramy załadunków się przesuwają.
- Połączenie z Państwa systemem. Przy stałych wolumenach raz mapujemy eksport z Państwa systemu ERP lub magazynowego, dzięki czemu zgłoszenie powstaje z danych wysyłkowych bez żadnego ręcznego kroku.
We wszystkich trzech przypadkach zgłoszenia uzgadniamy na koniec okresu z Państwa fakturami, z ruchem w RO e-Factura oraz, w stosownych przypadkach, z danymi Intrastat — to samo porównanie może przeprowadzić ANAF.
Sytuacje szczególne
Zagraniczni przewoźnicy. Przewoźnik z siedzibą za granicą, który wjeżdża do Rumunii, podlega kontroli, nawet jeśli nie jest stroną zgłaszającą. Rozwiązanie, które działa, ma charakter umowny: nadawca zobowiązuje się dostarczyć kod UIT przed załadunkiem, a przewoźnik sprawdza jego istnienie i ważność w chwili wyjazdu.
Sprzedawcy na platformach uzupełniający zapasy w rumuńskim magazynie. Przemieszczenie własnych towarów z innego państwa członkowskiego do rumuńskiego centrum fulfilmentu to wewnątrzwspólnotowy przywóz, więc podlega zgłoszeniu bez względu na rodzaj towarów. Równolegle obowiązuje rozliczenie VAT opisane w poradniku sprzedaż internetowa a VAT w Rumunii, a praktyczną stronę kodów omawiamy w artykule kod UIT w e-Transport.
Grupy przemieszczające zapasy między własnymi lokalizacjami. Przemieszczenia między magazynami tej samej firmy podlegają tym samym zasadom co sprzedaż, gdy towary są na liście ryzyka i spełnione są progi.
Zwroty i odmowy przyjęcia. Przejazd powrotny to nowy transport i wymaga własnego zgłoszenia; pierwotny kod UIT nie obejmuje drogi powrotnej.
Błędy, które widzimy najczęściej
- Założenie, że przewozy międzynarodowe muszą zawierać towary ryzyka. Nie muszą — każdy towar przekraczający granicę drogą lądową jest objęty systemem.
- Zbyt wczesne zgłoszenie, przez które pięciodniowa ważność wygasa przed załadunkiem.
- Kod zostaje w centrali zamiast trafić do kierowcy i nie da się go okazać podczas kontroli.
- Zmiana pojazdu po zgłoszeniu bez aktualizacji danych transportowych.
- Sprawdzanie nazw kategorii zamiast kodów taryfowych na aktualnej liście towarów wysokiego ryzyka fiskalnego.
- Traktowanie wewnętrznych przemieszczeń zapasów jako nieobjętych systemem, bo nie dochodzi do sprzedaży.
